Johannes Grützke:

Der Pinsel hat gesprochen

more-museum-voor-modern-realismemore-museum-voor-modern-realisme

MORE, museum voor modern realisme

GORSSEL – Grandioos, theatraal en barok, het oeuvre van de Berlijnse kunstenaar Johannes Grützke (1937) kan alleen in grootse bewoordingen gevangen worden. Technisch virtuoos schildert hij extravagante zedenschetsen en (zelf)portretten. Grützke toont de mens in al zijn glorieuze gekte. Met gevoel voor ironie en ook met compassie. In Duitsland wordt Grützke inmiddels beschouwd als de laatst levende der grote realistische kunstenaars. Museum MORE toont vijf decennia schilderkunst van een fenomenale Einzelgänger. Te zien van 26 februari 2017 t/m 11 juni 2017.Dwars tegen de dominante mode van de naoorlogse westerse kunstwereld in begon de Duitser Johannes Grützke in de jaren ’60 als figuratief schilder. Net als – en misschien nog meer dan – in Nederland werd de ‘vooruitstrevende’ kunstenaar in Duitsland geacht stelling te nemen, de barricaden op te gaan. En liefst politieke statements te maken. Grützke weigerde zich echter aan te passen aan de heersende mores van de artistieke avant-garde. Voor hem geen abstractie of conceptuele kunst, hij koos voor het eeuwige van het realisme. “Kunst ist nicht modern, kunst ist immer”, volgens Grützke. Als buitenstaander blijft hij liever beschouwer, zij het van een anarchistisch soort. Grützkes penseel lijkt genadeloos maar is nooit wreed. Zijn dramatische en burleske lichaamstheater in grootformaat verraadt mededogen met de mensheid. Zijn schilderijen zijn bevolkt door naakte vrouwen en onbeholpen mannen in onmogelijk barokke poses. Vaak zijn het groepsportretten, een soort hedendaagse historiestukken, waarin de kunstenaar zelf ook het beeld in wandelt. Alle personages spelen een rol in Grützkes zedenschetsen. Hij levert ironisch commentaar op collectieve neurosen, vrouwenpower, groepsdruk en de man als eenzaam maar kostelijk onwetend wezen.

Technisch virtuoos is Grützke verwant aan de 17de eeuwse Haarlemse manieristen en kijkt hij naar Titiaan en Caravaggio. Andere invloeden zijn natuurlijk Otto Dix en Egon Schiele. Grützkes ontwikkeling van sterk figuratief naar expressief, leverde hem bovendien de reputatie van ‘Duitse Lucian Freud’ op. Beroemd werd Grützke in zijn vaderland met zijn in 1991 voltooide 32 meter lange panorama Der Zug der Volksvertreter (een bonte stoet aan allegorische figuren) in de Frankurter Paulskirche, een nationale gedenkplaats. Ondermeer Angela Merkel, Richard von Weizsäcker en Gerhard Schröder werden door hem geportretteerd. Zijn grote status heeft deze Einzelgänger pas laat verworven, zijn werk is vooral verzameld door particulieren en nauwelijks door grote musea. ‘Der Pinsel hat gesprochen’ is de eerste grote museale solotentoonstelling van de fenomenale Johannes Grützke buiten Duitsland.

Tentoonstelling: er zullen meer dan 65 monumentale en kleinere schilderijen van Johannes Grützke te zien zijn, afkomstig uit particuliere collecties, de Berlinische Galerie en de Wolffsburg Städtische Galerie. Daarnaast verschijnt een monografie.

Bij Dubbel-Duits Museum de Fundatie is in dezelfde periode een overzichtstentoonstelling te zien over Werner Tübke, de Oost-Duitse tegenhanger van Grützke. Werner Tübke (1929-2004), oprichter van de Leipziger Schule, was beroemd in de DDR om zijn Bauernkriegspanorama in Bad Frankenhausen.

Museum MORE, Hoofdstraat 28, 7213 CW Gorssel, 0575-760300, www.museummore.nl